Edilgen Fiil

 

Türkçe cümlelerde işi (fiili) yapan kişinin (öznenin) belirtilmemesi durumunda cümledeki etken (aktif) fiilleri “-(I)l” ve “-(I)n” ekleri kullanılarak edilgen (pasif) hale getiriyoruz. Edilgen fiillerin kullanıldığı yerler şu şekildedir;

1. Cümlede kişinin değil olayın vurgusu varsa;

İstanbul 1453 yılında fethedildi.

Ampul 1880 yılında icat edildi.

2. Cümlede fiili yapan kişi bilinmiyorsa

Dün akşam komşumuzun evi soyuldu.

Caddenin sonuna yeni bir bina yapılıyor.

3. Cümlede fiili yapan kişiyi söylemek gerekli değilse;

Maçtan sonra stadyum üç saatte temizlendi. (Stadyumu temizlikçilerin temizliyor.)

Fabrikada çıkan yangın bir türlü söndürülemedi. (Yangını itfaiyeciler söndüremedi.)

4. Doğa olaylarında ve kendiliğinden gerçekleşen durumlarda;

Sonbaharda ağaçların yaprakları dökülür.

Buzdolabındaki yiyeceklerin hepsi bozulmuş.

Not: Cümlede edilgen fiil kullanıyorsak belirtme eki “-I” kullanamayız.

Arabanın kapısını açtım. (Etken Fiil)

Arabanın kapısı açıldı. (Edilgen Fiil)

Cümlede hem edilgen fiil hem de özne kullanmak istiyorsak özneden sonra “tarafından” kelimesini getirmemiz gerekiyor.

Telefon 1876 yılında Graham Bell tarafından icat edildi.

Kar nedeniyle okullar valilik tarafından bir gün tatil edildi.

Not: Cümledeki “tarafından” kelimesinin öznedeki şahsa göre iyelik eki değişebilir.

Benim tarafımdan

Senin tarafından

Onun tarafından

Bizim tarafımızdan

Sizin tarafınızdan