sayfa içeriği Boza
  • Hep Bilgi

Boza

Geleneksel bir Türk içeceği adı sorsak birçoğunuz Türk kahvesi diyecektir. Ama Türk kahvesi kadar geleneksel bir içeceğimiz daha var: Boza. Boza Türk kahvesi kadar yaygın ve meşhur olmasa da tarihi en az Türk kahvesi kadar eskilere dayanan bir içecek. Aslında hemen hemen ikisinin de ortaya çıkışı 7. yüzyıla dayanıyor. Boza ilk olarak Türkiye’nin doğusunda ortaya çıkmış bir içecek. Kış aylarının hayli soğuk geçtiği bu bölgelerde insanlar, bozayı soğuktan korunmak için tüketirlermiş. Boza’nın Osmanlı Devleti’nin başkenti olan İstanbul’a ne zaman geldiği tam bilinmese de tarihçiler bunun 18. yüzyılda olduğunu söylüyor. Boza yaygınlaşmaya başladıktan sonra vücut direncini artıran bir içecek olduğu için özellikle askerler tarafından çok beğeniliyor. Halk tarafından da sevilen bu içecek kısa bir zamanda hızla yaygınlaşıyor. 18. yüzyılın sonuna gelindiğinde İstanbul’da irili ufaklı üç yüze yakın bozacı dükkânı hizmet vermeye başlıyor.


Yarı akışkan olan bozanın ana maddesi olarak darı bitkisi. Darı’nın yanında boza yapımında bulgur ya da mısır kullanılıyor. İlk zamanlarda bozanın zencefil, karanfil, pekmez gibi kokulu malzemelerle birlikte içildiği bilinse de günümüzde boza genellikle tarçın ve sarı leblebiliyle birlikte tüketiliyor. Bozanın yapımındaki ana unsur içeceğin mayalanması. Boza mayalandıktan hemen sonra tatlı bir tada sahip olmasına rağmen bu tat zaman geçtikçe ekşi bir hale geliyor.


Boza besin değeri oldukça yüksek bir içecek. Fermente bir içecek olduğu için içinde bol miktarda faydalı bakteri bulunuyor. Bu bakteriler de sindirimle ilgili birçok şikâyete iyi geliyor. Örneğin mide yanması, gaz problemi ya da bağırsak şikayetleri olan kişiler boza tüketerek şifa bulabiliyorlar. Bunun yanı sıra boza yüksek miktarda enerji içeriyor. Sürekli yorgunluk, halsizlik hissedenler, ağır işte çalışan ve enerjiye ihtiyaç duyanlar, yüksek enerjili besinler yemesi gerekenler ve büyüme çağındaki çocuklar bozayı gönül rahatlığıyla tüketebilirler. Ancak boza tüketirken bozanın yüksek kalorili bir içecek olduğunu unutmamak gerekiyor. Yani kilo almaktan çekiniyorsanız bozayı az miktarda tüketmeniz daha doğru olacaktır.



Bundan çok değil yirmi sene öncesine kadar geceleri İstanbul sokaklarında “Boooozaaaa” diye bağırarak dolaşan bozacıları görmemiz mümkündü. Günümüzde böyle bir şansımız yok maalesef. Boza içmek için sayıları bir elin parmaklarını geçmeyecek bozacılara gidebilir ya da marketlerden şişelenmiş bir şekilde satılanlardan alabiliriz. Bugün boza içmek için en meşhur yer İstanbul’un Vefa semtindeki Vefa Bozacısı. Tarihi bir atmosfere sahip olan Vefa Bozacısı’nda bir taraftan bozanızı yudumlarken diğer taraftan da bu tarihi dokunun tadını çıkarabilirsiniz.


geleneksel: Kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar, anane, tradisyon ile ilgili.

yaygınlaşma: Her yerde, her tarafından bilinir olma.

vücut direnci: Bedenin dayanma gücü.

irili ufaklı: Küçük-büyük.

yarı akışkan: Ne katı ne de sıvı halde bulunan. Bu ikisinin arasında olan.

besin değeri: Yiyecek ve içeceklerin içinde bulunan maddelerin oranları.

bir elin parmaklarını geçmeyecek: Az sayıda, çok olmayan.


Dinleme: https://soundcloud.com/hep-tuerkce/boza/s-Vo15S